Binnenland

Er worden vaker meldingen gedaan van geweldsincidenten waarbij het schenden van wat plegers de familie-eer noemen het motief is. Dat blijkt uit een jaarlijks rapport van het Landelijk Expertise Centrum Eergerelateerd Geweld, een expertisecentrum binnen de politie. In 2025 werden er 757 gevallen gemeld, een jaar eerder waren dat nog 673 gevallen. Het expertisecentrum helpt de politie met zaken waarin de familie-eer een rol speelt. Volgens het rapport speelde een derde van de zaken zich af binnen de Syrische gemeenschap (34 procent). Dat is een forse stijging ten opzichte van tien jaar geleden: in 2016 waren er 37 meldingen van zaken waarbij Syriërs betrokken waren, vorig jaar waren dat er 257. Daarnaast kreeg het centrum vaak meldingen van Turkse of Marokkaanse gezinnen, respectievelijk 15 en 11 procent. Volgens het expertisecentrum zijn mensen die uit oorlogsgebieden komen geregeld geconfronteerd met ernstig geweld, waardoor de stap naar geweld in eerkwesties soms sneller wordt gezet. Dat het aantal meldingen toeneemt, betekent mogelijk dat geweld daadwerkelijk vaker voorkomt. Maar dat is niet per definitie zo. Het kan ook komen doordat er meer aandacht is voor deze vorm van geweld, of dat mensen eerder signalen herkennen. De meest voorkomende vormen van eergerelateerd geweld zijn bedreiging en mishandeling. Andere zaken kunnen bijvoorbeeld te maken hebben met dwang, stalking of verkrachting. Positie van vrouwen Om het geweld aan te pakken en mensen uit andere culturen te helpen, wordt er nu extra informatie verschaft bij de inburgering. Er wordt aan asielzoekers geleerd dat in Nederland anders wordt gekeken naar de positie van vrouwen dan in sommige andere landen. Het aantal dodelijke slachtoffers van eergerelateerd geweld is de afgelopen jaren wel afgenomen. In 2024 telde het expertisecentrum vijf moorden of gevallen van doodslag door eergerelateerd geweld. Vier van de slachtoffers waren vrouwen. Een van de slachtoffers was minderjarig. Mannen en vrouwen Tussen 2013 en 2024 telde het centrum in totaal 121 doden. Van die slachtoffers waren en 66 man en 55 vrouw. “Hoewel het beeld vaak is dat vooral vrouwen slachtoffer worden van geweld uit naam van de familie-eer, blijkt uit de literatuur dat er tal van redenen zijn waarom mannen ook slachtoffer kunnen worden”, schreef het centrum vorig jaar in het wetenschappelijk tijdschrift Jusitiële verkenningen. “Een belangrijke reden is dat mannen soms worden gestraft omdat ze weigeren deel te nemen aan gewelddadige eerherstelacties, zoals het straffen van vrouwen.” Ook meldde het expertisecentrum dat mannen slachtoffer kunnen worden als zij zich verzetten tegen genderrollen en verwachtingen binnen hun familie. “Bijvoorbeeld door een relatie aan te gaan met iemand die de familie niet goedkeurt, een buitenechtelijke relatie aan te gaan of zonder goedkeuring van de familie te willen scheiden.” Ook seksuele geaardheid kan een rol spelen omdat homoseksualiteit als een schending van de familie-eer wordt gezien, meldt het expertisecentrum. Uit de jaarverslagen van het centrum kan echter niet worden achterhaald wat de exacte aanleiding is van gebruik van dodelijk geweld tegen mannen en vrouwen. Ryan uit Joure Een van de bekendste zaken van de afgelopen jaren is die van Ryan uit Joure. De jonge vrouw van 18 jaar werd door haar broers vermoord, in opdracht van hun vader. Ryan is volgens de rechtbank “op gruwelijke wijze” om het leven gebracht. Het lichaam van Ryan werd op 28 mei 2024 gevonden in een moeras bij de Oostvaardersplassen. Er werd 18 meter ducttape gebruikt om Ryan vast te binden, waarna ze levend het water in werd gegooid. De vader, Khaled al N., werd veroordeeld tot dertig jaar gevangenisstraf. Hij vluchtte naar Syrië. Ryans broers, Mohamed (23) en Muhanad (25), moeten twintig jaar de gevangenis in voor het medeplegen van de moord. De rechtbank noemde de dood van Ryan “een tragisch dieptepunt van een familiegeschiedenis waarin onderdrukking van vrouwen de rode draad vormde”.

Goedemorgen! Het gerechtshof in Amsterdam doet uitspraak in de strafzaak tegen Richard R, die volgens de rechtbank samenwerkte met Taghi. En Amsterdam staat stil bij 25 jaar homohuwelijk. Eerst het weer: Vandaag wisselen zon en wolken elkaar af. Vooral in het oosten is kans op een bui. Het wordt 9 tot 11 graden en de wind komt uit het noordwesten. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor. Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd: De gemeenteraadsverkiezingen in Gorinchem moeten over. Een nipte meerderheid binnen de gemeenteraad heeft dat besloten vanwege sterke signalen van verkiezingsfraude. Volgens burgemeester Melissant van Gorinchem zijn mensen onder druk gezet om een volmacht te geven. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Zangeres Céline Dion heeft op haar 58ste verjaardag een nieuwe reeks concerten aangekondigd in Parijs, vanaf september. De aankondiging volgt op dagen vol speculatie over een comeback van Dion. De zangeres verwijderde al haar foto’s van haar Instagramprofiel en op reclameborden in de Franse stad waren songtitels te zien van Dion. De Canadese zangeres zegde in 2023 haar geplande wereldtournee af vanwege gezondheidsproblemen. Ze lijdt aan een zeldzame neurologische aandoening, die onder meer stijve ledematen, pijnlijke spierkrampen en spasmen veroorzaakt. Fijne dag!

De gemeenteraadsverkiezingen in Gorinchem moeten over. Een nipte meerderheid binnen de gemeenteraad heeft dat besloten vanwege sterke signalen van verkiezingsfraude. De beladen vergadering duurde tot na middernacht. Het komt zelden voor in Nederland dat een gemeente besluit tot herstemming. Nu duidelijk is dat Gorinchem opnieuw gaat stemmen, moeten er volgens de kieswet binnen dertig dagen nieuwe verkiezingen worden gehouden. Wanneer dat zal zijn moet nog worden vastgesteld, liet de burgemeester weten. De twijfels over het verloop van de stembusgang rezen al meteen na de verkiezingen van 18 maart. Zo zou bij een stembureau een kandidaat op de kieslijst vijf keer zijn langsgekomen, telkens samen met een of twee personen. Die stemmers hadden meerdere volmachten bij zich waarmee ze stemmen uitbrachten. Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem deed donderdag aangifte van meerdere vormen van verkiezingsfraude. Het lijkt om strafbare feiten te gaan, bleek uit een eerste onderzoek. Volgens de burgemeester zijn mensen onder druk gezet om een volmacht te geven. Onenigheid Voorafgaand aan het debat in de gemeenteraad noemde Melissant de vraag of de verkiezingen over zouden moeten een complex besluit. “Misschien wel het lastigste besluit uit uw hele raadsperiode”, zei ze tegen de raadsleden. De negen partijen in de Gorinchemse raad dachten er verschillend over. De lokale partij Stadsbelang maakte zich er hard voor de verkiezingen in de gemeente helemaal over te doen, zei raadslid Johan Klein. “Wij willen niet een raad installeren zonder een zuiver mandaat. Er liggen al vier aangiftes van strafbare feiten. Wij willen gaan voor een volledige herstemming.” Ook de VVD, die sprak van een “bijna onmenselijk besluit” dacht er zo over, evenals ChristenUnie-SGP en de SP. D66 was juist tegen een nieuwe gang naar de stembus. Fractievoorzitter Ilhan Tekir suggereerde dat zoiets een schijnoplossing zou zijn. “Is het wenselijk om op basis van vermoedens de hele verkiezing over te doen?”, vroeg hij zich af. Ook het CDA was tegen een volledige herstemming, zei raadslid Joost van der Geest. Verslaggever Jeroen Gortworst vanuit Gorinchem: “Het was druk in het stadhuis van Gorinchem. Tientallen inwoners keken in een zaal naast de raadszaal via een scherm naar de raadsvergadering, die vele uren duurde. Ook was er veel pers aanwezig. Ik denk dat de gemeente nog nooit zo veel journalisten tegelijkertijd over de vloer heeft gehad. Maar er hing ook nogal wat van af voor Gorinchem. Tijdens een schorsing zaten de raadsleden heel druk in de kamertjes van het stadhuis te praten. Die schorsing duurde ook onverwachts langer dan de geplande 40 minuten.” Volgens Democraten Gorinchem riskeert de gemeente door een mogelijk lagere opkomst en onder invloed “van alles wat nu gebeurd is” een “vertekening” van de verkiezingen van 18 maart. Hij verwees ook naar het corruptieonderzoek naar het Haagse raadslid Richard de Mos. “Na vijf jaar kwam er vrijspraak.” Mede omdat er nog veel onduidelijk is, noemde hij een herstemming kwalijker dan het accepteren van de verkiezingsuitslag. In een gedeeltelijke herstemming zou de partij zich mogelijk wel kunnen vinden. De partij Gorcum Actief bepleitte een gedeeltelijke herstemming bij stembureaus met 15 procent of meer volmachten, maar dat zagen zowel voor- als tegenstanders van een volledige herstemming niet zitten. Burgemeester roept op tot verandering systeem Om nieuwe problemen met volmachten te voorkomen, willen de gemeente het stemmen voor mensen die minder mobiel zijn bij nieuwe verkiezingen beter faciliteren, en hen eventueel naar de stembureaus laten brengen. Melissant riep ook op tot veranderingen aan het volmachtsysteem in Nederland. “Het stemmen per volmacht maakt stemmen toegankelijk maar ook fraudegevoelig. Wat er de afgelopen week in Gorinchem is gebeurd wens ik geen enkele gemeente toe. Vandaar een oproep voor een volmachtsysteem dat niet fraudegevoelig is.”

Nederland moet bepalen hoeveel extra sterfgevallen en schade door klimaatverandering acceptabel zijn, en wie we in welke mate beschermen. Die aanbeveling doet het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Volledige bescherming tegen alle klimaatrisico’s is niet mogelijk, dus moet er worden gekozen wie er optimaal worden beschermd. Krijgen de kwetsbaren voorrang, of toch liever de natuur of economische sectoren zoals de landbouw? Duidelijk is volgens het PBL dat Nederland onvoldoende is voorbereid op de gevolgen van de opwarming van de aarde. Daarom roept het planbureau de overheid en samenleving op om na te denken over “fundamentele keuzes”. Die gaan onder meer over de mate van bescherming die gewenst is, bijvoorbeeld tegen extreme hitte of hevige neerslag. Zo zullen er naar verwachting meer ziekenhuisopnames zijn en meer sterfgevallen door hogere temperaturen. Het PBL roept op om na te denken over hoeveel extra opnames en doden ‘acceptabel’ zijn. Datzelfde geldt voor schade door extreme neerslag. Die zal in de toekomst toenemen, maar het is nu nog onduidelijk hoeveel schade de overheid en de samenleving acceptabel vinden. Het idee achter dit soort “fundamentele keuzes” is dat de effectiviteit van klimaatbeleid pas te bepalen is wanneer duidelijk is welk doel het beleid heeft. Dringend keuzes maken “Aanpassen aan klimaatverandering is onvermijdelijk”, zegt PBL-directeur Marko Hekkert. “De vraag is of we nu de keuzes maken om ons land ook in een warmer, droger en natter klimaat leefbaar, rechtvaardig en veerkrachtig te houden.” Het PBL-rapport sluit aan bij tal van adviezen die het kabinet al ontving. Die luidden veelal dat de overheid dringend keuzes moet maken, bijvoorbeeld over hoeveel verzilting acceptabel is in een veranderend klimaat en welke eisen er moeten zijn voor woningbouw. Recent werd het kabinet nog geadviseerd om de regie te nemen bij de voorbereidingen op extreme regen, omdat dit nu nog te vrijblijvend gaat. Ongelijkheid Een andere keuze die volgens het PBL gemaakt moet worden, gaat over ongelijkheid. Zo zijn de gevolgen van klimaatverandering in sommige delen van Nederland meer te merken dan in andere delen. Steden zijn bijvoorbeeld vaak warmer, delen van het land zijn kwetsbaarder voor wateroverlast, en mensen met lagere inkomens in stadswijken kunnen niet altijd zelf maatregelen treffen. In droge perioden speelt dit ook bij de verdeling van water. Er zijn volgens het PBL vaker keuzes nodig over wie bij droogte voorrang krijgt bij de verdeling daarvan. Klimaatrisico’s Om keuzes te kunnen maken, heeft het PBL onder meer de Nederlandse klimaatrisico’s tot 2050 in kaart gebracht. Denk aan het risico op natuurbranden, risico’s voor de waterbeschikbaarheid en risico’s voor huizen in een veranderend klimaat. Per categorie wordt aangegeven hoe groot die risico’s zijn: hoeveel het kan kosten, hoeveel mensen erdoor getroffen kunnen worden, hoe vaak ze voorkomen, en of de schade onomkeerbaar is. Daarbij zijn drie manieren onderzocht waarop Nederland kan omgaan met klimaatrisico’s. Als eerste kan Nederland het huidige beleid voortzetten en dus geen ingrijpende nieuwe keuzes maken. In dat geval blijven de klimaatrisico’s fors, stelt het PBL vast: Daarnaast beschrijft het PBL de mogelijkheid om beleid te ‘intensiveren’, dus technische maatregelen te treffen, zoals hittestress tegengaan met airco’s en zonwering, en bijvoorbeeld waterverspilling tegengaan in de landbouw. Deze maatregelen kunnen volgens het PBL op korte termijn verlichting bieden, maar het is de vraag of ze op lange termijn voldoende zijn. Bij ‘intensiveren’ zijn er verbeteringen te verwachten (rood is het verschil met het huidige beleid): De derde richting die kan worden gekozen, noemt het PBL ’transformeren’. Dat wil zeggen dat er ruimtelijke ingrepen worden gedaan, bijvoorbeeld door meer groen en water te creëren in steden. Deze aanpak leidt tot substantiële verbeteringen, bijvoorbeeld bij het tegengaan van droogte, maar kost ook veel tijd en geld. Bovendien vraagt het om een langetermijnstrategie van de overheid. Bij ’transformeren’ zijn er substantiële verbeteringen te zien: Welke richting ook wordt gekozen – vaak zal een mix nodig zijn – het PBL adviseert om in ál het beleid klimaatverandering en de aanpassingen hieraan mee te nemen. Dat zou dus ook (meer) moeten gebeuren bij beleid dat raakt aan de woningbouw, de energietransitie en onderhoud aan de infrastructuur. Zonder het klimaat mee te wegen, kunnen de schade en de kosten daarvan aanzienlijk hoger uitvallen, waarschuwt het PBL. Het planbureau adviseert verder om de weerbaarheid van de maatschappij te verhogen, met informatiecampagnes, waarschuwingssystemen en rampenplannen. Zo zijn mensen beter voorbereid op de vaker optredende overlast en schade.

De tbs’er die vanochtend ontsnapte in de stad Groningen is opgepakt, meldt de politie. De 41-jarige man werd vanavond aangehouden op de openbare weg in Leeuwarden. Aan het eind van de middag werd bekend dat de man was ontsnapt. Hij ging ervandoor tijdens “begeleide werkzaamheden” buiten de Mesdagkliniek in Groningen, waar hij wordt behandeld. In 2011 was de man veroordeeld voor een aantal zedenmisdrijven. De politie deelde in verband met de ontsnapping de naam en foto van de man. Die zijn na de arrestatie van de politiesite verwijderd.