Buitenland

Het vliegtuig van de Oekraïense president Zelensky heeft dinsdag in Moldavië te maken gehad met een dreigende drone-aanval. Volgens Noorse politici, die hij gisteren ontmoette, is dat een type dreiging waar hij dagelijks mee te maken heeft. Zelensky woonde gisteren de uitvaart van de Noorse koning Harald bij. Hij reisde een dag eerder vanuit Moldavië naar Noorwegen, maar zijn vlucht werd korte tijd aan de grond gehouden door een dreigende drone-aanval. Volgens de Noorse premier Støre werd zijn vliegtuig “bijna geraakt tijdens het opstijgen”. “Dat is de realiteit waarmee hij wordt geconfronteerd”, zei hij tegen de Noorse publieke omroep NRK. Russische drone Zelensky heeft niet gereageerd, maar volgens een woordvoerder van de Moldavische overheid werd het luchtruim in het land dinsdag rond 16.30 uur afgesloten nadat een Russische drone het luchtruim binnen was gevlogen vanuit Oekraïne. Die ontplofte uiteindelijk in Moldavië op zo’n 160 kilometer van het vliegveld waar Zelensky later zou opstijgen. Volgens een Oekraïense overheidsmedewerker die met Zelensky meevloog ging het waarschijnlijk om een snelvliegende Russische Shahed-drone, meldt The Financial Times. Die vloog volgens de medewerker zo dicht bij de plek waar Zelensky zou opstijgen dat het mogelijk het vliegtuig als doelwit had. Nadat de drone was neergekomen, kon Zelensky uiteindelijk toch richting Noorwegen vliegen. Daar kwam hij rond 20.00 uur aan op de luchthaven van Oslo. Kort daarna had hij een gesprek met de Noorse premier en een dag later, voor de uitvaart, sprak hij opnieuw met hem en anderen. Naar buiten Zelensky liep daarna mee in de rouwstoet voor koning Harald. De Noorse minister van Financiën Stoltenberg noemde dat indrukwekkend. “Ik ben met hem op NAVO-toppen in Washington en andere plaatsen geweest, en de beveiliging was altijd volledig gewaarborgd. Daar ging hij alleen niet naar buiten, en dat heeft hij hier wel gedaan”, aldus Stoltenberg. De Russische drones worden steeds geavanceerder. Het Kremlin is erin geslaagd om Iraanse drones door te ontwikkelen waardoor ze moeilijker te onderscheppen zijn en meer schade kunnen aanrichten.

Bij een brand op een veerboot in de Filipijnen zijn zeker vijf mensen om het leven gekomen. Tientallen mensen worden nog vermist. De lokale autoriteiten gaan nu uit van 86 vermiste opvarenden, maar omdat de reddingsoperatie nog gaande is, kan dat aantal nog worden bijgesteld, meldt de kustwacht. Tot nu toe zijn ruim veertig passagiers gered, nadat woensdag aan het begin van de avond (lokale tijd) brand was uitgebroken op de veerboot. De MV June Aster was onderweg van de hoofdstad Manila naar Coron, in het westen van de Filipijnen. Op beelden gemaakt in de ochtend is te zien dat het schip is uitgebrand. Een van de passagiers kon naar een schip van de kustwacht zwemmen: De reddingsoperatie wordt bemoeilijkt door de sterke stroming en het slechte weer, zegt de kustwacht. Daardoor is de veerboot ook verder de zee op gedreven. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend. De kustwacht zegt met nog geen van de geredde opvarenden te hebben kunnen spreken. Familieleden van opvarenden zitten intussen in spanning. De BBC sprak met een vrouw van wie de man aan boord was van de veerboot. “Ik kan niet beschrijven wat ik nu voel. Ik heb sinds gisteravond gehuild en gebeden.” De man had hun twee kinderen in hoofdstad bezocht, waar zij naar school gaan. Twee uur voor de verwachte aankomst in Coron had ze nog contact met hem. Ze ging daarna vroeg naar bed, maar werd gewekt door een familielid met het nieuws over de brand op het schip. Daarop reisde ze met hun 2-jarige zoon naar een ziekenhuis in Coron, in de hoop hem onder de gewonden te vinden. Vaker ongelukken Veerboten zijn een veelgebruikt vervoersmiddel in de Filipijnen, een archipel met ruim 7000 eilanden. Ongelukken op zee komen geregeld voor, vaak door slecht weer, slecht onderhouden schepen, te zwaar beladen boten en gebrekkige handhaving van de veiligheidsvoorschriften, vooral in meer afgelegen provincies.

Goedemorgen! Vandaag is de laatste dag van de openbare coronaverhoren door de parlementaire enquêtecommissie. En in Utah wordt herdacht dat vorig jaar de rechtse activist Charlie Kirk werd neergeschoten. Er is een herdenking gepland maar er is ook protest. Eerst het weer: op de meeste plaatsen blijft het vandaag droog. In het noorden kan wel een bui vallen. Zon en wolken wisselen elkaar af met temperaturen tot maximaal 20 graden. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Afgelopen augustus was wereldwijd de warmste maand sinds het begin van de metingen. Dat meldt de Europese klimaatdienst Copernicus. Wereldwijd was het gemiddelde van dag en nacht in augustus 16,96 graden. Daarmee is het samen met juli 2023 de warmste maand ooit gemeten. Dat de aarde opwarmt komt door toename van broeikasgassen in de lucht, vooral door het verbranden van steenkool, olie en gas. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: In Noorwegen werd gisteren koning Harald begraven. De koning, die eind augustus op 89-jarige leeftijd overleed, werd vandaag in Oslo in de crypte van fort Akershus bijgezet. De plechtigheden werden door veel royals en regeringsleiders bijgewoond. De koninklijke familie kreeg een minutenlang applaus, er werden saluutschoten afgevuurd en kerkklokken in heel Noorwegen werden een uur lang geluid. In de video hieronder zie je hoe Noorwegen afscheid nam van koning Harald. Fijne dag!

President Trump heeft elke volwassen Amerikaan een uitkering van 5000 dollar beloofd als de Republikeinen de meerderheid behouden in het Congres. Hij deed die opmerkelijke financiële belofte tijdens de eerste Republikeinse midterm-conventie ooit, voor een jaar waarin tussentijdse verkiezingen worden gehouden. “Als de Republikeinen zowel het Huis als de Senaat winnen, zal ik vanwege onze enorme economische successen elke volwassen Amerikaan 5000 dollar dividend uitkeren”, hield Trump zijn publiek voor. “Als de Republikeinen winnen, winnen jullie ook en krijg je 5000 dollar. Laten we het het Trump-dividend noemen.” Waar Trump de ruim 1 biljoen dollar die voor zijn belofte nodig is vandaan wil halen zei hij niet. Ook is onduidelijk of zo’n uitkering wettelijk wel mag. Commentatoren noemen het een bedenkelijk plan of ronduit omkoping. Bekijk hier hoe Trump zijn belofte deed: De bijeenkomst waar Trump zijn belofte deed was er op zijn eigen verzoek gekomen, om enthousiasme te kweken voor de verkiezingen dit jaar. In november kiezen Amerikanen een nieuw Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat. Hoewel ze dus geen nieuwe president kiezen, weerhield dat Trump er niet van om zichzelf en zijn beleid centraal te stellen. “Doe maar net alsof ik op het stembiljet sta.” Trumpapalooza Echt dringen was het nog niet in het American Airlines Center, het stadion waar zo’n 20.000 mensen in passen, toen het voorprogramma van start ging. Normaal gesproken wordt op een conventie een presidentskandidaat gekozen en gestemd over de partijkoers. Maar deze conventie is allesbehalve conventioneel en zijn er geen officiële partijzaken te bespreken. In Amerikaanse media spreken ze dan ook van ‘Trumpapalooza’: een conventie die volledig in het teken van Trump staat. Als eerste mag een reeks onbekende Republikeinen die in november wél op het stembiljet staan, zich voorstellen. Hier draait het allemaal echt om. Als deze Republikeinen hun race verliezen, dreigt de partij van Donald Trump de meerderheid in een of beide kamers van het Congres te verliezen en kan hij zijn politieke agenda moeilijker uitvoeren. Maar in Dallas is de hoofdzaak een bijzaak geworden. De primetime spreektijden zijn gereserveerd voor president Trump, die op beide avonden de zaal zal toespreken. Dat hij twee dagen lang moet concurreren met de openingswedstrijden van het NFL-seizoen wijst op een gebrekkige voorbereiding. Toch noemt Republikein David Stein uit Texas de timing perfect. “Dit is het moment waarop president Trump kiezers moet mobiliseren en ze enthousiast maken om te gaan stemmen. En dat kan hij als geen ander.” Trump zo volop in de schijnwerpers zetten, brengt voor de partij wel risico’s met zich mee. Volgens peilingen zijn veel Amerikanen helemaal niet enthousiast over welke kant het land op gaat. De Iran-oorlog duurt voort en de prijzen aan de pomp en in de supermarkt blijven stijgen. Gezien de historisch lage rapportcijfers van de president krijgt vooral hij daar de schuld van. In een recente peiling van de Financial Times vindt slechts 33 procent van kiezers dat hij het goed doet als president. De kans bestaat dus dat hij de partij met zich meesleept naar beneden. Maar in Dallas is het glas halfvol en wordt er een sterk staaltje struisvogelpolitiek bedreven. Wakker schudden Volgens Rochelle Brooks, die naar eigen zeggen tussen de 5000 en 20.000 dollar heeft betaald om hier te zijn, ligt het niet aan het beleid van president Trump, maar aan het feit dat Republikeinen zo slecht zijn in hun boodschap uitdragen. “Democraten zijn vaak beter in soundbites, die hoor je vervolgens overal op tv. Onze president kan dat wel ongefilterd doen.” Brooks ziet de bijeenkomst als een thuiswedstrijd: “Deze conventie is vooral bedoeld om de achterban wakker te schudden en veel geld in te zamelen.” Voor donateurs hangt er inderdaad een flink prijskaartje aan de conventie. Volgens The Wall Street Journal biedt de partij een rondetafelgesprek aan met de president voor 250.000 dollar. Als je alleen op de foto met hem wil, kost dat 88.000 dollar. Wie een foto met vicepresident JD Vance wil, is een stuk goedkoper uit: 35.000 dollar. Referendum Tientallen Republikeinen uit kwetsbare districten zijn niet naar Texas afgereisd. Senator Susan Collins uit Maine en senator Dan Sullivan uit Alaska willen bijvoorbeeld zo min mogelijk met Trump geassocieerd worden en hebben de uitnodiging afgeslagen. Zij vrezen dat zij de dupe worden van een referendum over Trump. Opmerkelijk genoeg liet de Democratische senator John Fetterman wel van zich horen. Via een videoboodschap gaf hij Donald Trump een steuntje in de rug door te zeggen dat hij graag wil samenwerken met de president en zijn Republikeinse collega’s. Een verrassende opsteker voor Trump die aangaf dat hij de komende weken campagne gaat voeren in alle swing states, de staten die soms Republikeins en soms Democratisch stemmen. “Wij kunnen al die verkiezingen winnen. Ik ga naar al die staten en als het moet kom ik zelfs een paar keer terug.”

Een piloot van het Amazon-vrachtvliegtuig dat van de landingsbaan schoot in Miami, waarschuwde zijn collega in de cockpit dat het vliegtuig te snel ging. Afgelopen weekend gleed het toestel door een nog onbekende oorzaak van de landingsbaan af. Daarbij kwamen vijf mensen om het leven. Een van de piloten waarschuwde gedurende de laatste 2 minuten voordat het misging dat ze de landingsbaan met een te hoge snelheid naderden. Ook drong hij er op het laatste moment op aan de landing af te breken. Dat blijkt uit fragmenten van de opnames uit de cockpit die onderzoekers gisteren vrijgaven. De Amerikaanse onderzoeksraad voor vervoersveiligheid (NTSB) maakte enkele details van de geluidsopname bekend. Dat deed de NTSB nadat allebei de piloten waren gehoord. Het volledige transcript wordt pas later in het onderzoek vrijgegeven. Op de waarschuwingen over de te hoge snelheid kwam geen eenduidige reactie van de andere piloot, zeggen de onderzoekers. Ook klonk er in de cockpit van de Boeing 767 meerdere keren een waarschuwing dat het toestel te laag vloog. Er werd niet gezegd welke van de twee piloten de opmerkingen maakte. Richtlijnen volgen Experts die persbureau AP sprak, zetten vraagtekens bij de samenwerking tussen de piloten. Ook gaven verschillende experts aan dat de piloten de landing hadden moeten afbreken, om vervolgens een nieuwe poging te wagen om te landen. Volgens een voormalig piloot en veiligheidsexpert was er sprake van een gebrek aan coördinatie bij de piloten. “Waar is het leiderschap bij het aansturen van de cockpit? En waarom werden de richtlijnen uit het vluchthandboek niet gevolgd?” Een ooggetuige filmde hoe het Amazon-vliegtuig doorschoot: De vijf mensen die omkwamen zaten in twee voertuigen op de grond die het vliegtuig ramde. Het gaat om inzittenden van een busje van een schoonmaakbedrijf en van een auto die eigendom is van de internationale luchthaven van Miami. Nog eens drie mensen raakten zwaargewond en twee anderen werden met lichte verwondingen in het ziekenhuis opgenomen. De twee piloten overleefden de crash.