Buitenland

Twee toeristen, onder wie een 21-jarige Nederlander, zijn naar Panama gereisd terwijl ze de mazelen hadden. Daarover schrijven Panamese media. De Nederlandse toerist zou via buurland Costa Rica bij de kustplaats Bocas del Toro het land zijn ingekomen. De man vertoonde symptomen die overeenkwamen met mazelen, waaronder koorts, huiduitslag en hoesten. Hij werd kort na aankomst in Panama behandeld in een privékliniek, waar bleek dat hij inderdaad besmet was. Hij staat nog onder medisch toezicht. Het Midden-Amerikaanse land doet onderzoek naar de twee gevallen, het gaat naast de Nederlander naar verluidt om een Zwitserse vrouw. Risico’s voor de volksgezondheid zijn er momenteel niet, maar de autoriteiten in Panama nemen de zaak hoog op om verdere verspreiding te voorkomen. Daarom zijn verschillende maatregelen genomen: zoals een bron- en contactonderzoek. De man zou voor Costa Rica ook Guatemala, El Salvador en Nicaragua hebben bezocht. In het land zijn volgens Panamese media sinds 1995 geen lokale gevallen van mazelen meer gemeld.

Het Amerikaanse leger heeft in de Stille Oceaan opnieuw een boot gebombardeerd omdat die drugs zou vervoeren. Van de drie opvarenden zijn daarbij volgens Amerikaanse media twee mensen gedood; de overlevende werd aan zijn lot overgelaten. De Amerikaanse strijdkrachten claimen dat het ging om een drugsboot en dat de slachtoffers terroristen waren. Zoals gebruikelijk heeft de VS luchtbeelden van de aanval gedeeld. Volgens The New York Times gaat het om de derde aanval in vijf dagen tijd. De kustwacht is ingeschakeld voor een zoek- en reddingsactie. Volgens de strijdkrachten voer de boot op een bekende smokkelroute en werd die gebruikt door een als terroristisch aangemerkte organisatie. De Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsboten begonnen in september. De meeste aanvallen zijn in het Caribisch gebied, maar ook in de Stille Oceaan heeft de VS boten onder vuur genomen. In totaal werden al bijna 200 opvarenden gedood. Het Amerikaanse leger heeft nooit bewijs geleverd dat ze drugs vervoerden. Critici stellen dat de aanvallen in strijd zijn met het internationaal recht.

In de Amerikaanse staat Florida zijn vier mannen veroordeeld voor hun rol bij de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse. In de nacht van 7 juli 2021 werd Moïse door twintig gewapende mannen doodgeschoten in zijn slaapkamer in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince. Zijn vrouw Martine Moïse raakte gewond. De vier veroordeelden zijn de Colombiaanse oud-FBI-informant Arcangel Pretel Ortiz, die permanent in de VS verblijft; de Venezolaans-Amerikaanse eigenaar van een beveiligingsbedrijf Antonio Intriago; de Haïtiaans-Amerikaanse klusjesman James Solages en de Ecuadoriaans-Amerikaanse Walter Veintemilla. Volgens de aanklagers huurden de vier twintig Colombiaanse oud-soldaten in en voorzagen hen van geld, wapens, munitie en kogelwerende vesten om de president te vermoorden. Het plan om Moïse om te brengen zou in Florida door de vier zijn bedacht. De mannen wilden Moïse laten verdwijnen om een eigen president naar voren te schuiven en zichzelf te verrijken met behulp van een nieuwe regering, aldus de aanklagers. Ortiz, Intriago, Solages en Veintemilla zijn door een jury schuldig bevonden en kunnen een levenslange gevangenisstraf krijgen. Er is nog een vijfde verdachte, de Haïtiaans-Amerikaanse Christian Sanon. Die zal vanwege gezondheidsredenen op een later moment terechtstaan. ‘Wilden alleen arrestatiebevel uitvoeren’ Volgens de advocaten van de vier heeft de Amerikaanse overheid onbetrouwbaar bewijs gebruikt uit Haïti, schrijven Amerikaanse media. Ook zouden de verdachten alleen van plan zijn geweest om een arrestatiebevel uit te voeren tegen Moïse, omdat hij zijn ambtstermijn zou hebben overschreden. Daarnaast beweren de mannen dat Moïse al was gedood door zijn eigen beveiliging en overheidsfunctionarissen toen de twintig Colombianen aankwamen bij de woning van de president. Veel bendegeweld na moord Na de moord op Moïse namen criminele bendes de controle over een groot deel van Port-au-Prince over. Dit ging gepaard met grof geweld. Sinds 2021 zijn in Haïti ruim 20.000 mensen door bendegeweld om het leven gekomen, en zijn ruim een miljoen burgers op de vlucht geslagen. Een internationale VN-troepenmacht helpt het Haïtiaanse leger bij het herstel van de orde in het land. De hoofdstad is grotendeels onder controle gebracht, maar verspreid over het land zijn er nog altijd honderden bendes actief

In Rusland is de jaarlijkse Dag van de Overwinning begonnen, de herdenking van de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Op het Rode Plein in Moskou is de traditionele militaire parade gehouden, al zag die er dit jaar anders uit dan gebruikelijk. Normaal rijden er tijdens de optocht tientallen tanks en andere zware militaire voertuigen over het Rode Plein, maar de parade was dit jaar kleiner opgezet vanwege de oorlog in Oekraïne. Wel houdt de Russische president Poetin zijn gebruikelijke toespraak. Vanwege de feestdag geldt sinds vandaag een tijdelijk staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne, na bemiddeling van de Verenigde Staten. Rusland had eerder zelf al een bestand aangekondigd, speciaal voor die viering van de Dag van de Overwinning. Later bemoeide de Amerikaanse president Trump zich ermee dat het bestand langer moest duren. De Oekraïense president Zelensky haalde deze week fel uit naar Poetin en beschuldigde hem van “puur cynisme”, nadat Rusland opnieuw dodelijke aanvallen had uitgevoerd in Oekraïne terwijl er juist een staakt-het-vuren was aangekondigd. Volgens Zelensky draaide het Russische voorstel voor een bestand niet om vrede of een oplossing voor de oorlog, maar vooral om eigenbelang: het veilig laten verlopen van de militaire parade in Moskou. Daarom wilde de Oekraïense president in eerste instantie alleen instemmen met een bestand dat eerder zou ingaan, zodat het niet uitsluitend om de Russische parade zou draaien. Uiteindelijk geldt het staakt-het-vuren nu tot en met maandag. Zowel Rusland als Oekraïne stemden daarmee in. Tijdens het bestand zullen beide landen duizend gevangenen met elkaar uitwisselen. Wanneer en hoe dat precies zal gebeuren, is nog niet duidelijk. Geschiedenis Dag van de Overwinning De Dag van de Overwinning op 9 mei is een van de belangrijkste nationale feestdagen in Rusland. Op die dag wordt herdacht dat nazi-Duitsland in 1945 capituleerde voor de Sovjet-Unie. De Sovjet-Unie verloor tijdens de Tweede Wereldoorlog vele miljoenen soldaten en burgers, meer dan welk land dan ook, waardoor de overwinning een enorme historische en emotionele betekenis kreeg. In het huidige Rusland wordt die overwinning vaak gepresenteerd als een Russische triomf, met grote militaire parades en vaderlandslievende herdenkingen. Maar destijds maakten ook burgers van andere Sovjetrepublieken, zoals Oekraïne, deel uit van het Rode Leger. Ook onder de andere etniciteiten vielen miljoenen slachtoffers.

Het Israëlische leger neemt stukje bij beetje meer grondgebied in de Gazastrook in. De zogenoemde ‘gele lijn’ die werd afgesproken in het vredesplan van Trump verschuift verder naar het Westen en sinds kort is er nog een andere grenslijn bij gekomen: de oranje lijn. Hierdoor is een nieuw schemergebied ontstaan, waarbinnen het voor Gazanen gevaarlijk blijkt. Luisteren? Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! Verslaggever Zainab Hammoud onderzocht voor Nieuwsuur wat de nieuwe grenslijnen in Gaza betekenen voor de mensen die daar wonen. In de podcast vertelt ze onder meer over een vijfjarig meisje dat door een kogel in haar hoofd werd geraakt terwijl ze thuis lag te slapen. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek