Binnenland

Twee ruiten van het gemeentehuis van Rhenen zijn afgelopen avond vernield met vuurwerk. Dat gebeurde na een raadsvergadering over de opvang van asielzoekers in de gemeente. Eerder op de avond was er vanwege de stemming een onaangekondigde demonstratie bij het gemeentehuis. Volgens RTV Utrecht verliep die rustig. Er waren enkele honderden mensen op de been. Op foto’s valt te zien dat het vooral ging om jongeren. Er werd vuurwerk afgestoken, maar er waren volgens de regionale omroep geen grote ongeregeldheden. Vanwege de demonstratie was er veel politie aanwezig. Een 25-jarige man uit Veenendaal is aangehouden voor het verstoren van de openbare orde en openbare dronkenschap. Rond 21.45 uur waren de meeste mensen weer weg. Later op de avond ging het alsnog mis. Toen de politie al was vertrokken, werd er opnieuw vuurwerk afgestoken. Daarbij werden twee ruiten van het gemeentehuis vernield. Dat was rond 23.15 uur. De mobiele eenheid werd ingezet om in te grijpen. Volgens de politie zijn de verdachten gevlucht en is er nog niemand aangehouden. De gemeenteraad van Rhenen stemde vanavond over de uitvoering van de Spreidingswet, die gemeenten verplicht om asielzoekers op te vangen. In Rhenen gaat het om 110 mensen. Vijftien raadsleden stemden voor, en drie tegen.

De cybercriminelen die vorige week inbraken bij boodschappenbezorger Flink, hebben nog niets verdiend met hun hack. De hackers benaderden medewerkers en klanten met een ultimatum: als ze niet betalen, worden hun gegevens gepubliceerd. Daar is nog niemand op ingegaan, blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. RTL kreeg van 32 Nederlandse Flink-klanten de afpersingsmail die de hackers hadden gestuurd. “Je ontvangt deze e-mail omdat we jouw persoonlijke informatie via een hack van Flink hebben gestolen”, schreven de criminelen. “Als je weigert om 0,005 ETH (ethereum, een digitale munt – ongeveer 10 euro) te betalen voor 2 oktober dan zullen jouw gegevens worden verkocht op het dark web.” De hackers beweren de gegevens van een miljoen klanten en meer dan 10.000 medewerkers te hebben gestolen. Als Flink zelf of alle klanten samen in totaal 100 ether overmaken, worden alle data volgens de hackers verwijderd. Dat komt neer op zo’n 238.000 euro. De technologie waar digitale munten op draaien, is openbaar toegankelijk. Daardoor is duidelijk dat nog niemand aan de hackers heeft betaald. Geen reactie De hackers zouden woonadressen, telefoonnummers en e-mailadressen van Flink-klanten gestolen. Ook zouden er gegevens over bestellingen zijn buitgemaakt. De criminelen hebben volgens Flink geen wachtwoorden en financiële gegevens in handen. De hackers behoren volgens RTL Nieuws tot het collectief LPG Group, dat recent is opgericht. Het nieuwsmedium heeft de groep om een reactie gevraagd, maar zegt geen antwoord te hebben gehad.

Vanaf morgen stopt de Koninklijke Marechaussee (KMar) met de binnengrenscontroles zoals die waren ingesteld door toenmalig PVV-minister Faber van Asiel en Migratie. Helemaal terug naar de situatie van vóór die controles gaat de marechaussee niet, zo worden in de grensstreek de regels voor het reguliere toezicht verruimd. De strengere controles van Faber gingen op 9 december 2024 in en waren oorspronkelijk voor 6 maanden bedoeld, maar werden meerdere keren verlengd. Ze werden ingevoerd om illegale migratie tegen te gaan. Het toenmalige kabinet hoopte ook op een “preventief effect”, dat migranten door de controles mogelijk voor andere landen zouden kiezen. In de eerste vijftien maanden van de tijdelijke controles werden aan de landgrenzen 600 mensen geweigerd. Er werden meer dan 160.000 mensen gecontroleerd. De Algemene Rekenkamer concludeerde vorig jaar al dat de extra controles niet leiden tot minder migratie, maar wel kunnen helpen bij het tegengaan van illegale migratie. MTV De controles vonden direct aan de grens met België en Duitsland plaats. Daar golden andere regels dan bij het reguliere Mobiel Toezicht Veiligheid (MTV), dat voor de regels van Faber gold. Binnen het MTV controleerde de KMar tot 20 kilometer van de binnengrens. De mogelijkheden in het MTV waren beperkter. Zo mocht op dezelfde weg maximaal 90 uur per maand en 6 uur per dag worden gecontroleerd. Bij de tijdelijke grenscontroles golden die beperkingen niet, waardoor de Kmar langer op dezelfde plek kon blijven staan en intensiever kon controleren. Ook in treinen en op vluchten waren er grenzen aan de omvang van controles. Zo mochten in treinen maar enkele coupés worden gecontroleerd en op vluchten vanuit Schengenlanden slechts een deel van de passagiers. Ruimere regels Vanaf 1 oktober keert de marechaussee terug naar het MTV, maar met ruimere regels dan voorheen. Daardoor kunnen onder meer auto’s, treinen en vliegtuigen vaker en intensiever worden gecontroleerd. Zo mag de KMar voortaan maximaal 120 uur per maand op dezelfde weg controleren, in plaats van 90 uur voorheen. Ook verdwijnt de dagelijkse limiet van 6 uur. De marechaussee kan daardoor bijvoorbeeld een hele dag op dezelfde weg blijven controleren. Wel mag nog altijd maar een deel van het passerende verkeer worden stilgezet. Daarnaast mag er “flexibeler” worden gecontroleerd op basis van “risico’s en informatie”. Maximum percentage Ook in treinen en vliegtuigen worden de mogelijkheden verruimd. Alle passagiers in treinen mogen vanaf morgen worden gecontroleerd. Hetzelfde geldt voor passagiers van een geselecteerde vlucht uit het Schengengebied. Er blijven wel grenzen bestaan aan hoeveel treinen en vluchten de KMar mag selecteren: op een geselecteerde route mag maximaal 25 procent worden gecontroleerd. De Koninklijke Marechaussee is te spreken over de verruimde regels. Voorheen kon bijvoorbeeld een mensensmokkelaar die een controle zag, ervan uitgaan dat die na maximaal zes uur verdwenen zou zijn. Dat is vanaf morgen niet meer zo. Aan de Duitse kant van de grens blijven tijdelijke grenscontroles voorlopig wel bestaan. Duitsland heeft die verlengd tot in ieder geval maart 2027, al worden ook daar de controles inmiddels flexibeler uitgevoerd.

“Dit slaat in als een bom”, zegt Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok over het overlijden van schrijfster, cabaretière, taalkundige en columnist Paulien Cornelisse. Ze overleed vandaag op 50-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker. De auteur van onder meer Taal is zeg maar echt mijn ding en De verwarde cavia was geliefd bij lezers, collega’s, familie en vrienden en mensen die in aanraking kwamen met haar werk of haarzelf, is te horen en lezen in de reacties op haar overlijden. Klok noemt haar overlijden “een verlies voor heel Nederland”. Acht jaar lang was ze columnist bij de krant, maar Cornelisse belde hem vorige week om te zeggen dat haar column mogelijk niet zou terugkomen. Ondanks haar ziekte die in 2024 geconstateerd werd, wist ze zich dapper staande te houden, zegt hij. Hij prijst haar werk: “Ze gaf de krant een prettige, originele en lichte toon”. Maar Cornelisse was ook “een ontzettend lieve collega”, zegt Klok. “Het was een feest als ze op de redactie kwam.” Zo leerde Nederland Paulien Cornelisse kennen: Ook vanuit de boekenwereld is met veel verdriet op haar overlijden gereageerd. Boekenkoepel CPNB zegt diep getroffen te zijn door het overlijden van Cornelisse. “Paulien was taal”, zegt Evelien Aendekerk, die directeur was toen Cornelisse het Boekenweekessay schreef. “Ze heeft er heel veel boeken over geschreven, en die wisten iedereen te bereiken, op een leuke en toegankelijke manier.” De stichting spreekt van “een unicum in de geschiedenis van de Boekenweek”, toen het essay op de tweede dag volledig was uitverkocht. Datzelfde jaar won Cornelisse na drie eerdere nominaties de NS Publieksprijs met haar licht absurdistische boek De verwarde cavia-Terug op kantoor. Dat boek stond net als veel van haar titels maandenlang in de lijst van bestverkopende boeken, zegt CPNB. “We koesteren de bijzondere samenwerking die we met haar hadden.” Kijkers veel gegeven Omroep KRO-NCRV, waarvoor Cornelisse De slimste mens maakte, roemt Cornelisse om haar eigenzinnige blik, rake opmerkingen en nieuwsgierigheid, waarmee ze kandidaten en publiek telkens weer wist te verrassen. De omroep is diep geraakt door haar overlijden, zegt directievoorzitter Arie Koornneef. “De manier waarop ze naar taal, mensen en de wereld keek, maakte haar aanwezigheid heel bijzonder”, vindt Koornneef. De omroep is dankbaar voor alles wat ze de kijkers heeft gegeven, zegt hij. “We zullen haar enorm missen.” De afleveringen van het programma zijn al voor de zomer opgenomen. In overleg met haar familie heeft de omroep besloten om De slimste mens vanavond niet uit te zenden. De uitzending wordt op een later moment ingehaald. “Het is misschien heel lastig voor de kijker om nu te zien dat ze daar, in al haar energie en al haar vrolijkheid en al haar spitsvondigheid zit, terwijl we allemaal weten dat ze er niet meer is”, zegt presentator Herman van der Zandt bij NOS Met het Oog op Morgen. Hij zegt “ongelooflijk verdrietig” te zijn over haar overlijden. “Ze was iemand met wie ik enorm kon lachen. We hadden enorm veel pret en plezier”, herinnert Van der Zandt. “Ze kwam, ondanks het feit dat ze hartstikke ziek was en tussen de behandelingen door, super energiek binnen.” Cornelisse wist op aanstekelijke wijze anderen aan het denken te zetten over taal en gebeurtenissen uit het dagelijks leven. Lees hier verder over haar leven: Collega-cabaretier Dolf Jansen leerde Cornelisse kennen toen ze beiden deel uitmaakten van de Comedytrain. Hij zag haar afgelopen zomer nog, op theaterfestival Oerol op Terschelling, zegt hij in radioprogramma De Rode Draad. “Het is zo onwaarschijnlijk verdrietig”, zegt hij. “Of dat in theater, een boek, poëzie of een column is, zij liet op zo veel manieren merken hoe belangrijk taal is. Ze was een strijder voor taal.” Voormalig radiopresentator en taalliefhebber Frits Spits noemt Cornelisse sprankelend. “Ze heeft de Nederlandse taal, die af en toe de neiging heeft een beetje grijs te zijn, nieuwe kleur gegeven”, zei hij bij Nieuwsuur. Door Cornelisse beseft Spits nog meer hoe rijk taal is. “Dat taal meer is dan een brij van woorden of een brij van zinnen, maar eigenlijk een schatkamer vol met mooie diamanten. Ja, dat hebben we echt wel aan haar te danken.” Zal gemist worden Femke Halsema, burgemeester van de stad waar Cornelisse geboren is en tot haar overlijden woonde, schrijft op Instagram dat er een eigenzinnige taalvirtuoos verloren gaat. “Iemand die hield van het kleine, het alledaagse, van het absurde en van het theater. Helaas is dat podium haar niet meer gegeven”, aldus de Amsterdamse burgemeester. Onder Cornelisses laatste Instagram-bericht van afgelopen juni, staan ruim 200 reacties waarvan het merendeel bestaat uit hartjes en berichten waarin lezers zeggen Cornelisse te gaan missen. “De wereld mist kleur zonder Paulien”, is te lezen in een ervan. Een ander reageert dat de boeken van de schrijfster “heel veel voor mij betekenen”. Nog iemand schrijft: “Och lieve, grappige Paulien. Wat zul je gemist worden.” “Ontzettend verdrietig nieuws”, schrijft premier Jetten over het overlijden van Cornelisse. Hij leerde haar tijdens de opnames van De Slimste Mens kennen als “scherp, grappig en ontzettend lief”. “De strijd tegen kanker mocht ze niet winnen, maar de impact die zij heeft gemaakt met haar woorden, verhalen en voorstellingen leeft voort.”

Slim, creatief en eigenzinnig: zo stond de vandaag overleden schrijfster en cabaretière Paulien Cornelisse (50) te boek. Cornelisse wist op aanstekelijke wijze anderen aan het denken te zetten over taal en gebeurtenissen uit het dagelijks leven. Die eigen, onderzoekende kijk op het leven deelde ze met het grote publiek via onder andere haar columns van 150 woorden in de Volkskrant, haar boeken over taal en haar cabaretvoorstellingen. Deze weken is Cornelisse nog te zien als jurylid in het tv-programma De Slimste Mens. Ook daar nam ze de kijkers met humor mee in haar bespiegelingen. In de eerste aflevering, die deze zomer werd opgenomen, zei ze over haar ziekte dat ze zich het ene moment beter voelde dan het andere. “Het wisselt een beetje per dag, maar het overheersende gevoel nu is toch wel onwijze blijdschap dat ik hier mag zijn.” Cornelisse kreeg in 2024 de diagnose kanker en werd sindsdien behandeld. Ook dit jaar onderging ze chemotherapie. Ze stierf vandaag in het bijzijn van haar geliefden in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam. ‘Originele geest’ Paulien Cornelisse werd op 24 februari 1976 geboren in Amsterdam en groeide daar ook op. Tussen 1988 en 1994 zat ze op Barlaeus Gymnasium, waarna ze een jaar ging studeren in de VS, in de buurt van Boston. Bij terugkomst besloot ze psychologie te gaan studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Ook studeerde ze eind jaren 90 in Hiroshima, Japan. Haar carrière begon ze in de cabaretwereld. Begin jaren 00 speelde ze bij Comedytrain en in 2008 ging haar eerste cabaretprogramma Dagbraken in première. Daarvoor werd ze onderscheiden met de Neerlands Hoop-cabaretprijs. De jury zei over Cornelisse dat er een “gewoon mens” op het podium stond. “Maar zij is tegendraads en vernieuwend en heeft een verrassend originele geest, waaruit eigenzinnige humor rond taal en bizarre vondsten ontspruiten.” Taal als onderzoeksobject Bij het grote publiek werd Cornelisse bekend in 2009, dankzij haar boek Taal is zeg maar echt mijn ding. Hierin besprak ze allerhande taalverschijnselen, zoals de populariteit van het woord “ding” of de effecten van hoofdlettergebruik. Mensen zeggen vaak iets anders dan ze bedoelen, schreef Cornelisse in het voorwoord. Dat is niet erg, maar maakt taal wel een interessant onderzoeksobject, beargumenteerde ze. “Waarom gaan van de ene zin je nekharen rechtovereind staan en wil je door de andere zin het liefst meteen naakt op de tafel gaan dansen? En waarom zijn die zinnen niet voor iedereen hetzelfde?” Een paar jaar later verscheen En dan nog iets, waarin ook centraal stond hoe mensen praten. Van beide boeken werden honderdduizenden exemplaren verkocht. In De Slimste Mens legde Cornelisse vorige week als jurylid nog uit waar haar voorliefde voor taal vandaan komt. “Als je van taal houdt, hoef je je nooit te vervelen”, zei ze. “Je bent ergens, je hoort mensen praten, en dan kun je gaan denken: ‘Waarom zegt diegene dat zo? Wat leuk’, of: ‘Wat raar, maar wat bedoelt diegene echt?'” Taal bestuderen was voor haar “een soort manier van leven” geworden. Niet alleen taal was een grote liefde van Cornelisse. Ook Japan wist haar altijd te boeien. Al sinds haar vijfde was ze door het land gefascineerd en haar interesse groeide verder tijdens haar studie in Hiroshima. Voor de VPRO presenteerde ze in 2018 de vierdelige documentaireserie Tokidoki, vernoemd naar haar lievelingswoord uit het Japans (betekenis: soms). In de serie onderzocht ze de Japanse samenleving en cultuur aan de hand van specifieke Japanse woorden. Cornelisse wilde laten zien dat het land niet zo vreemd is als veel Nederlanders denken, zei ze destijds in dagblad Trouw. “Als het over Japan gaat, wordt er meestal gesproken in termen als ‘altijd’ of ‘nooit'”, legde ze uit. “Maar het land is meer dan die clichés.” In 2020 kwam er een tweede seizoen van Tokidoki. Op apegapen De eeuwige verwondering kwam zelfs terug als het ging over de ziekte die Cornelisse trof. In haar laatste column voor de Volkskrant, vorige week, verbaasde ze zich over het woord “apegapen”. “Ik krijg een infuus en lig daarna een tijdje op apegapen. Dan heb je verder in weinig dingen zin, behalve nadenken over het woord ‘apegapen’. Gapen apen veel? Ik stel mij een gapende aap voor; ik denk dat apen niet per se veel, maar wel altijd vol overgave gapen.”