Buitenland

Duitse jongeren die 18 jaar worden, krijgen sinds dit jaar een speciale verjaardagsbrief op de deurmat. Afzender: de Bundeswehr, de Duitse krijgsmacht. Boodschap: de vraag of de kersverse volwassene in militaire dienst wil. Geheel vrijwillig is het niet; mannen zijn verplicht een vragenlijst in te vullen en een medische keuring te ondergaan. Voor vrouwen is dat vrijwillig. Het Duitse leger wil op deze manier de komende jaren groeien tot het sterkste van Europa. Het doel is om de Bundeswehr met 80.000 militairen uit te breiden tot ruim een kwart miljoen manschappen. Daarnaast moet het aantal reservisten verviervoudigen tot 200.000. Vooralsnog komt er geen dwang kijken bij de werving van jongeren, maar als onvoldoende jonge mannen en vrouwen zich melden, is een terugkeer naar de dienstplicht mogelijk. De Bundeswehr zet daarom alles op alles om scholieren te enthousiasmeren voor het leger. Zo kan je vanaf 15 jaar enkele dagen proefdraaien in een kazerne, op een marineschip of bij een pantserdivisie. Reis, verblijf en eten worden betaald, en niet onbelangrijk: je krijgt vrij van school. Groen achter de oren Op een besneeuwd oefenterrein bij Hannover hebben zich zo’n tien jongeren gemeld om drie dagen mee te lopen met de Feldjäger, de militaire politie. De taak die voorligt, is het opbouwen van een tent. Geen festivaltent, maar een stevige legertent die niet mag lekken. Maar eerst: camouflage. De jongeren moeten zichzelf en elkaar schminken met zwart, bruin en groen. Achter de oren en in het gezicht. De jongens beginnen puberaal te lachen. “Dit had ik niet verwacht!” zegt een van hen. Naast hem smeert Mina haar gezicht gedisciplineerd in. “Zo voel je je echt een soldaat.” Zij heeft al besloten dat ze bij het leger wil, het liefst de luchtmacht. “Mijn moeder was sceptisch, maar ze accepteert het nu wel. Op school vertel ik er niet over.” In haar klas is niet iedereen enthousiast over het idee van een diensttijd. “Terwijl hier juist iedereen goed samenwerkt, dat zie ik op school niet gebeuren.” Dan komt Hauptmann Simon naar de jongeren. Hij werkt als loopbaanadviseur en legt uit wat de voorwaarden zijn om het leger in te gaan. “Je mag geen strafblad of hoge schulden hebben. En hoewel het legaal is, mag je geen wiet roken, ook niet in de vakantie.” Hij kijkt om zich heen. “Wie zou bij de Bundeswehr willen?” Alle handen gaan omhoog. Enthousiasme alom. Logisch ook, deze jongeren hebben zichzelf aangemeld. Dat geldt niet voor iedereen. Waar over het algemeen een ruime meerderheid van de Duitsers herinvoering van de dienstplicht goed vindt, is de steun onder jongeren geringer. In sommige peilingen is een meerderheid van de minderjarigen tegen. “Het is goed om discipline bij te brengen, maar het moet vrijwillig blijven”, zegt de 19-jarige Sinan in het centrum van Hannover. “Het moet niet je toekomstplannen doorkruizen, zoals je opleiding.” Daar sluiten de 17-jarige Lorien en Alice zich bij aan. “Je kan jongeren niet hun vrijheid ontnemen.” Dienstplichtloterij Toch blijft de vraag open wat er gebeurt als onvoldoende jongeren zich melden. Daarover bestaat nog onenigheid tussen de Duitse regeringspartijen. De CDU/CSU van bondskanselier Merz wil dat de oude dienstplicht automatisch ingaat, de SPD is daartegen. Een mogelijkheid is de invoering van een ‘dienstplichtloterij’, waarbij willekeurig jongens worden opgeroepen voor militaire dienst. Een andere optie is de ‘behoeftedienstplicht’, waarbij de personen worden opgeroepen die het hardste nodig zijn. Dat kunnen ook jongeren met IT-kennis zijn. In alle gevallen blijft een beroep op gewetensbezwaren mogelijk. De eerste stap nu is de vragenlijst, die wekelijks door zo’n 12.500 jonge mannen moet worden ingevuld. De vragen gaan over opleiding, vaardigheden en gewicht. De jongeren moeten zelf inschatten hoe fit ze zijn. “Je kan als profatleet dus invullen dat je niet fit bent en dan zit je goed”, vertelt een scholier, die klasgenoten kent die geen trek hebben in de dienst. Daarna volgt een medische keuring, in eerste instantie alleen voor de personen die daadwerkelijk in militaire dienst willen. Binnen enkele jaren wordt dat voor alle mannen verplicht, zodra de Bundeswehr die grote aantallen aankan. Bij de Feldjäger zijn de tenten inmiddels opgezet. “Het was moeilijker dan gedacht”, verzucht Mark. De begeleidster kijkt kritisch naar het slappe tentdoek, kwetsbaar voor neerslag. “Hoe vonden jullie het zelf gaan?” “Voor een eerste keer best goed”, zegt de scholier trots. “Maar er valt nog veel te leren.”

De Britse Labour-politicus Peter Mandelson liet zich graag verleiden tot het grote geld en een leven van luxe. Hij verkeerde geregeld in de kringen van de superrijken. Hij bracht menig vakantie door op een jacht van Russische oligarchen toen dat nog bon ton was voor Britse politici. “Ik ben intens relaxed over mensen die stinkend rijk worden, zolang ze maar belasting betalen”, is een van zijn befaamde uitspraken. Het is die connectie met de ultrarijken die hem nu ten val brengt. Vorige week gaf de Amerikaanse justitie opnieuw een karrenvracht aan documenten en foto’s vrij uit het dossier van Jeffrey Epstein, de steenrijke Amerikaanse zakenman en veroordeelde pedoseksueel die in 2019 dood werd gevonden in zijn cel. Gewiekste regelaar Aanvankelijk ging in het Verenigd Koninkrijk de aandacht uit naar de onthullingen over ex-prins Andrew. Maar Britse media begonnen te spitten in de miljoenen vrijgegeven documenten, waarna er druppelsgewijs steeds meer kwam bovendrijven over Mandelson. De eerste onthullingen waren nog relatief onschuldig, zoals foto’s waarin we Mandelson zien staan in een witte onderbroek. Gaandeweg kwam meer belastend materiaal naar buiten. Documenten uit het Epstein-dossier suggereren dat de Amerikaanse zakenman in 2003 en 2004 75.000 dollar had overgemaakt aan Mandelson. In die periode was Mandelson opeenvolgend Lagerhuislid en Eurocommissaris. Mandelson zegt zich in een eerste reactie “niets te herinneren” van deze betalingen. Die zouden hebben plaatsgevonden in de jaren vóór de eerste veroordeling van Epstein. In 2008 kreeg de zakenman een gevangenisstraf van dertien maanden voor het uitlokken van kinderprostitutie. Ook nadien bleef Mandelson intensief contact onderhouden met Epstein. In 2008 verhief de toenmalige premier Brown hem tot het Hogerhuis en krijgt hij de titel Baron Mandelson of Foy in the County of Herefordshire. In de nasleep van de financiële crisis kon de premier wel een gewiekste regelaar gebruiken met een groot netwerk aan internationale contacten. Hij benoemde Mandelson tot minister van Economische Zaken. Uit die periode dateren de ernstigste aantijgingen. In emailwisselingen discussiëren Mandelson en Epstein over regeringsplannen om bankiersbonussen extra te belasten. Epstein vraagt zich af wat ze kunnen doen om dit terug te draaien. Mandelson adviseert de Amerikaan om zijn bankiersvrienden bij JP Morgan te vragen de Britse regering “mild te bedreigen”. Zo lijkt hij zijn eigen premier te ondermijnen. In 2010 lijkt Mandelson uiterst marktgevoelige informatie door te spelen aan de Amerikaanse financier. Hij bevestigt tegenover Epstein dat de Europese Unie op het punt staat een reddingsplan van 500 miljard euro te lanceren om de eurocrisis te bezweren. Een dag later maakt de EU het besluit bekend. De onthullingen leiden tot grote woede in het VK. “Vanaf de jaren 90 heb ik Peter Mandelson altijd onbetrouwbaar gevonden”, zegt de voormalige Labour-minister Harman. “Maar zelfs ik ben geschokt over de laatste aantijgingen.” Vanaf zondag gaat het snel. Mandelson geeft zijn lidmaatschap van Labour op. Een dag later verkondigt premier Starmer dat Mandelson zijn titel en zetel in het Hogerhuis moet inleveren. Oppositiepartijen doen aangifte voor het doorspelen van vertrouwelijk regeringsinformatie. Vandaag maakt de politie bekend dat het onderzoek doet naar de aantijgingen. Een woedende oud-premier Brown eist dat ook de regering een onderzoek begint. Prince of Darkness Hiermee is de val compleet van de man die jarenlang gold als een van de machtigste politici in het VK. Samen met Tony Blair en Gordon Brown was Peter Mandelson de architect van New Labour. Na een verblijf van achttien lange jaren in de oppositie wisten ze Labour in 1997 terug te brengen naar het centrum van de macht. Waar Blair en Brown het gezicht waren van New Labour, speelde Mandelson vooral een rol achter de schermen. Vanwege zijn schimmige optreden in de achterkamertjes van het landsbestuur kreeg hij als snel de bijnaam The Prince of Darkness. Van meet af aan was Mandelson omstreden. Tot twee keer toe ontsloeg Blair hem als minister na schandalen. Starmer ontsloeg hem afgelopen september als ambassadeur in Washington na de eerste onthullingen uit het Epstein-dossier. Het werpt vragen op over het beoordelingsvermogen van de premier. Waarom benoemde hij Mandelson tot ambassadeur terwijl zijn omstreden connecties al lang en breed bekend waren? Na zijn tweede ontslag als minister in 2001 zei een strijdvaardige Mandelson: “Ik ben een vechter, ik geef nooit op.” Hij werd de comeback king van de Britse politiek. Maar dit keer lijkt er geen weg meer terug. Mandelson (72) stapt uit het Hogerhuis. De politieke carrière van de Prince of Darkness is definitief voorbij.

De Amerikaanse luchtmacht zegt in de Arabische Zee een Iraanse drone te hebben neergehaald. Die zou het Amerikaanse vliegdekschip Abraham Lincoln zijn genaderd. De Iraanse Shahed-drone zou het Amerikaanse schip in internationale wateren “agressief genaderd” zijn met “onduidelijk bedoelingen”. Een Amerikaanse F-35 heeft de drone uit de lucht geschoten, meldt het Amerikaanse commandocentrum. De Abraham Lincoln zou bezig zijn geweest met het oversteken van de Arabische Zee, en op zo’n 800 kilometer afstand van de Iraanse zuidkust hebben gevaren. Straat van Hormuz Op een andere plek in de regio, in de Straat van Hormuz, zouden eerder op de dag twee Iraanse boten van de Revolutionaire Garde, begeleid door een drone, gedreigd hebben een tanker die onder Amerikaanse vlag vaart te enteren. Het schip, de Stena Imperative, zou de snelheid hebben opgevoerd en zijn weggevaren. Het Amerikaanse oorlogsschip McFaul zou daarbij te hulp zijn geschoten door de Stena Imperative te begeleiden. Volgens het maritieme risicomanagementbedrijf Vanguard voer het schip niet in Iraanse wateren. Het Iraanse persbureau Fars, gelieerd aan het regime, zegt dat de Stena Imperatieve wel in Iraanse wateren was en omkeerde na een waarschuwing. Gesprekken in Istanbul De spanningen tussen Iran en de VS zijn afgelopen tijd flink opgelopen. President Trump heeft gedreigd met ingrijpen als het Iraanse regime protesten van burgers keihard blijft neerslaan. Duizenden betogers zijn gedood door de Iraanse Revolutionaire Garde, sinds eind december de eerste protesten tegen de ayatollahs ontstonden. De Iraanse leider Khamenei heeft gewaarschuwd dat de VS bij een aanval op zijn land een regionale oorlog riskeert. Voor komende vrijdag staan naar verluidt gesprekken gepland tussen Iran en de VS in Istanbul. Het is de bedoeling dat VS-gezant Witkoff en Jared Kushner, Trumps schoonzoon, daarbij aanwezig zijn. Namens Iran zou minister van Buitenlandse Zaken Araghchi aanschuiven. Veel is echter nog onduidelijk. Ook vertegenwoordigers van Turkije, Qatar en Egypte worden in Istanbul verwacht. Persbureau Reuters meldt dat Iran de locatie wil aanpassen, van Istanbul naar Oman. Ook zou Teheran uitsluitend over nucleaire zaken willen praten, en niet over bijvoorbeeld het Iraanse raketprogramma of de banden met milities als Hezbollah. Iraanse bronnen melden eerder aan Reuters dat Trump drie voorwaarden had gesteld voor de hervatting van de gesprekken. Iran zou geen uranium meer mogen verrijken, het ballistische raketprogramma zou beperkt moeten worden en Iran zou geen regionale bondgenoten meer moeten steunen. Iran had de drie eisen aanvankelijk resoluut afgewezen. Maar de uraniumverrijking zou een minder groot obstakel zijn dan het beperken van het raketprogramma. Zo zou Iran bereid zijn het atoomprogramma te beperken, maar niet om het helemaal stop te zetten.

Op een school in het zuiden van Frankrijk heeft een leerling van 14 een docent neergestoken. De vrouw van 60 is in kritieke toestand naar een ziekenhuis gebracht, de leerling is aangehouden. Hij wordt verdacht van poging tot moord. Het gebeurde rond 14.00 uur op een school in Sanary-sur-Mer, even ten westen van Toulon. De leerling stak tijdens een les beeldende kunst drie tot vier keer op de docent in. De leerling sloeg daarna op de vlucht, maar kon door een medewerker van de school worden tegengehouden. Hij verzette zich niet en is daarna aan de politie overgedragen. De docent is met drie steekwonden in haar romp naar een ziekenhuis in Toulon gebracht. Gespannen relatie Een aanklager van het Franse OM sluit een politiek of religieus motief vooralsnog uit. Volgens hem was de relatie tussen leerling en docent al enige tijd gespannen. De leerling zou een hekel aan haar hebben, omdat zij hem negatieve beoordelingen zou hebben gegeven. De Franse minister van Onderwijs, Geffray, is vanwege het incident onderweg naar Sanary-sur-Mer. Hij en zijn collega van Binnenlandse Zaken hebben hun medeleven betuigd aan het slachtoffer en haar familie.

In de supermarkt zou je deze dagen zomaar eens naast de tomaten, verse kruiden of peulvruchten kunnen grijpen. In de winter komen die meestal uit Spanje, Portugal en Marokko. Precies daar is het weer de laatste weken nogal van slag. Het regent er al weken veel meer dan gemiddeld, en ook de komende week wordt er net zo veel regen verwacht als normaal gesproken in twee of drie maanden. Door het natte weer kan er veel minder groente en fruit worden geoogst. Al die regen heeft te maken met de ongewone weersituatie die we nu in Europa hebben. De oorsprong daarvan ligt helemaal in het Noordpoolgebied. Daar verzamelt zich ieder jaar een bel met heel koude lucht in de duisternis van de poolnacht. Kouder dan gemiddeld Dit jaar heeft die bel twee uitstulpingen, eentje naar Noord-Amerika en eentje naar het noordoosten van Europa. In de VS en Canada is het daardoor de afgelopen weken heel koud geweest, maar ook in Scandinavië, Polen, Rusland en Oekraïne is het op dit moment veel kouder dan gemiddeld. Die kou reikt net tot ons land, want precies in het noordoosten van Nederland is het ook al wekenlang kouder dan gemiddeld. Doordat de koude lucht boven Scandinavië stilligt, wordt de straalstroom gedwongen tot een veel zuidelijkere koers. De straalstroom is een brede luchtstroom op een paar kilometer hoogte, die lagedrukgebieden met zich meevoert die zorgen voor regen. De afgelopen maand was het daardoor veel natter dan normaal in Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje, Portugal en zelfs in Marokko. 40 millimeter regen per dag In het noorden van Marokko heeft het de afgelopen maand al meerdere dagen heel hard geregend, vaak meer dan 40 millimeter op een dag. Veel rivieren zijn buiten hun oevers getreden, en laaggelegen delen van dorpen en steden hebben de afgelopen dagen onder water gestaan. Ook in Andalusië in Spanje, en in de Algarve in Portugal viel de afgelopen maand zeker het dubbele van wat gebruikelijk is. De komende week wordt er nog meer regen verwacht in het gebied. In de kustgebieden van de Costa del Sol en de Algarve valt de komende week tussen de 90 en 200 millimeter regen, waar 50 of 60 millimeter in een hele maand gemiddeld is. Ook in Marokko regent het nog een week flink door. In de bergen valt nog in beide landen veel meer neerslag. In de dalen misschien wel 300 millimeter. Op de bergtoppen van de Sierra Nevada en het noordelijke Atlasgebergte valt vooral sneeuw. Er ligt nu al 1 tot 2 meter, en daar komt de komende week misschien nog wel een meter bij. Minder goed gevulde schappen Voor de aanvoer van verse groente en fruit is dat geen goed nieuws. Waarschijnlijk blijft het aanbod de komende tijd wat kleiner dan normaal. Albert Heijn laat weten dat de schappen op de groente- en fruitafdelingen minder goed gevuld zijn dan klanten gewend zijn. De supermarktketen laat weten dat er een beperkte beschikbaarheid is van bijvoorbeeld peulvruchten, zacht fruit, meerdere soorten kruiden en tomaten. “We doen er samen met onze telers, boeren en leveranciers alles aan om het ongemak voor onze klanten zo klein mogelijk te houden en hopen binnenkort meer duidelijkheid te kunnen geven over wanneer de situatie is hersteld”, schrijft de supermarktketen.